Pediatri · TUS Spot Bilgi

Pediatri için yüksek-verimli TUS spot bilgileri

Kısa, çıkmış soru odaklı hap bilgi. Her biri tek bir kritik ayrıntı: 20 saniyede oku, kaydet, TUS gününe kadar aklında kalsın.

Pediatri
Çocukluk Çağı Menenjit Etkenleri: Yenidoğan dönemi (ilk 1 ay) bittikten sonra, çocuklarda en sık akut bakteriyel menenjit etkeni Streptococcus pneumoniae (Pnömokok), ikinci sıklıkta ise Neisseria meningitidis'tir. (İlk 1 ayda ise Grup B Streptokok ve E. coli en sıktır).

Örnek spot

Çocukluk Çağı Menenjit Etkenleri

Çocukluk Çağı Menenjit Etkenleri: Yenidoğan dönemi (ilk 1 ay) bittikten sonra, çocuklarda en sık akut bakteriyel menenjit etkeni Streptococcus pneumoniae (Pnömokok), ikinci sıklıkta ise Neisseria meningitidis'tir. (İlk 1 ayda ise Grup B Streptokok ve E. coli en sıktır).Pediatri

Çocukluk Çağı Menenjit Etkenleri

Yenidoğan dönemi (ilk 1 ay) bittikten sonra, çocuklarda en sık akut bakteriyel menenjit etkeni Streptococcus pneumoniae (Pnömokok), ikinci sıklıkta ise Neisseria meningitidis'tir. (İlk 1 ayda ise Grup B Streptokok ve E. coli en sıktır).

Kızıl (Scarlatina): S. pyogenes toksinine bağlıdır. Eksüdatif tonsillit, kırmızı çilek dili, zımpara kağıdı hissi veren döküntü ve kıvrım yerlerinde koyulaşan Pastia çizgileri patognomoniktir.Pediatri

Kızıl (Scarlatina)

S. pyogenes toksinine bağlıdır. Eksüdatif tonsillit, kırmızı çilek dili, zımpara kağıdı hissi veren döküntü ve kıvrım yerlerinde koyulaşan Pastia çizgileri patognomoniktir.

Suçiçeği (Varicella): En tipik spotu döküntülerdeki pleomorfizmdir. Yani aynı anda makül, papül, vezikül (ortası göçük gözyaşı damlası) ve krut (kabuk) bir arada bulunur. Saçlı deri mutlaka tutulur.Pediatri

Suçiçeği (Varicella)

En tipik spotu döküntülerdeki pleomorfizmdir. Yani aynı anda makül, papül, vezikül (ortası göçük gözyaşı damlası) ve krut (kabuk) bir arada bulunur. Saçlı deri mutlaka tutulur.

Kontrendike Sıvı: Şok anında hızlı bolus olarak Dekstrozlu (şekerli) sıvılar verilmez; osmotik diürezi tetikleyerek dehidratasyonu ve şoku derinleştirir.Pediatri

Kontrendike Sıvı

Şok anında hızlı bolus olarak Dekstrozlu (şekerli) sıvılar verilmez; osmotik diürezi tetikleyerek dehidratasyonu ve şoku derinleştirir.

Şok Sıvı Resüsitasyonu: Çocuklarda hipovolemic, septik veya anafilaktik şok tedavisinde ilk basamak sıvı bolusu 20 ml/kg dozunda %0.9 NaCl (İzotonik Salin) veya Ringer Laktat'tır.Pediatri

Şok Sıvı Resüsitasyonu

Çocuklarda hipovolemic, septik veya anafilaktik şok tedavisinde ilk basamak sıvı bolusu 20 ml/kg dozunda %0.9 NaCl (İzotonik Salin) veya Ringer Laktat'tır.

Demir Profilaksisi: Zamanında doğan (term) bebeklerde fizyolojik depolar 4. ayda tükendiği için 4. ayda 1 mg/kg/gün dozunda başlanır. Preterm (erken doğan) bebeklerde ise 2. ayda başlanmalıdır.Pediatri

Demir Profilaksisi

Zamanında doğan (term) bebeklerde fizyolojik depolar 4. ayda tükendiği için 4. ayda 1 mg/kg/gün dozunda başlanır. Preterm (erken doğan) bebeklerde ise 2. ayda başlanmalıdır.

D Vitamini Profilaksisi: Tüm bebeklere doğumdan hemen sonra (ilk günlerde) 400 Ü/gün olarak başlanır ve en geç 1 yaşına kadar devam edilir.Pediatri

D Vitamini Profilaksisi

Tüm bebeklere doğumdan hemen sonra (ilk günlerde) 400 Ü/gün olarak başlanır ve en geç 1 yaşına kadar devam edilir.

Ay Aşıları: Rutin takvimde DaBT-İPA-Hib (Beşli karma) 3. dozu, Hepatit B 3. dozu, KPA 3. dozu ve OPV 1. dozu yapılır. KKK (Kızamık) aşısı 6. ayda yapılmaz, ilk dozu 12. aydadır.Pediatri

Ay Aşıları

Rutin takvimde DaBT-İPA-Hib (Beşli karma) 3. dozu, Hepatit B 3. dozu, KPA 3. dozu ve OPV 1. dozu yapılır. KKK (Kızamık) aşısı 6. ayda yapılmaz, ilk dozu 12. aydadır.

Lökosit Adhezyon Eksikliği (LAD): Integrin (CD18) eksikliğine bağlı nötrofiller dokuya göç edemez. En klasik spotu göbek kordonunun çok geç düşmesi ve apselerde irin (püy) oluşmamasıdır.Pediatri

Lökosit Adhezyon Eksikliği (LAD)

Integrin (CD18) eksikliğine bağlı nötrofiller dokuya göç edemez. En klasik spotu göbek kordonunun çok geç düşmesi ve apselerde irin (püy) oluşmamasıdır.

Kronik Granülomatöz Hastalık (KGH): NADPH oksidaz defektidir. S. aureus ve Aspergillus gibi katalaz (+) etkenlerle tekrarlayan apseler gelişir. Nitroblue Tetrazolium (NBT) testi negatiftir.Pediatri

Kronik Granülomatöz Hastalık (KGH)

NADPH oksidaz defektidir. S. aureus ve Aspergillus gibi katalaz (+) etkenlerle tekrarlayan apseler gelişir. Nitroblue Tetrazolium (NBT) testi negatiftir.

Bruton Hastalığı (X'e Bağlı Agamaglobulinemi): Matür B hücreleri (CD19+) ve tüm immünglobulinler (IgG, A, M) yoktur. Tonsiller ve lenf nodları hipoplaziktir. Kapsüllü bakterilerle tekrarlayan enfeksiyonlar görülür.Pediatri

Bruton Hastalığı (X'e Bağlı Agamaglobulinemi)

Matür B hücreleri (CD19+) ve tüm immünglobulinler (IgG, A, M) yoktur. Tonsiller ve lenf nodları hipoplaziktir. Kapsüllü bakterilerle tekrarlayan enfeksiyonlar görülür.

Kawasaki Hastalığı: Çocukluk çağının en sık edinilmiş kalp hastalığı nedenidir. En az 5 gün süren dirençli ateş, çilek dili, konjonktivit ve lenfadenopati ile gider. En korkulan komplikasyonu koroner arter anevrizmasıdır. Tedavide yüksek doz IVIG ve Aspirin birlikte verilir.Pediatri

Kawasaki Hastalığı

Çocukluk çağının en sık edinilmiş kalp hastalığı nedenidir. En az 5 gün süren dirençli ateş, çilek dili, konjonktivit ve lenfadenopati ile gider. En korkulan komplikasyonu koroner arter anevrizmasıdır. Tedavide yüksek doz IVIG ve Aspirin birlikte verilir.

Bunun gibi 150+ spot bilgiyi uygulamada kaydırarak öğren

Kaydet, öğrendim olarak işaretle, tekrar kuyruğuna at. TUS gününe kadar aklında kalsın.

Akut Romatizmal Ateş (ARA): Grup A beta hemolitik streptokok farenjitinin non-püralan komplikasyonudur. Modifiye Jones Kriterleri kullanılır. Majör kriterler: Kardit, Poliartrit (gezici), Sydenham koresi, Eritema marjinatum ve Subkutan nodüllerdir (Artralji minör kriterdir).Pediatri

Akut Romatizmal Ateş (ARA)

Grup A beta hemolitik streptokok farenjitinin non-püralan komplikasyonudur. Modifiye Jones Kriterleri kullanılır. Majör kriterler: Kardit, Poliartrit (gezici), Sydenham koresi, Eritema marjinatum ve Subkutan nodüllerdir (Artralji minör kriterdir).

Akut Poststreptokok Glomerulonefrit (APSGN): Geçirilmiş nefritojenik streptokok (boğaz veya cilt) enfeksiyonundan 1-3 hafta sonra çay rengi idrar (hematüri), hipertansiyon ve ödemle gelir. Akut dönemde Serum C3 (Kompleman 3) düzeyi belirgin düşüktür.Pediatri

Akut Poststreptokok Glomerulonefrit (APSGN)

Geçirilmiş nefritojenik streptokok (boğaz veya cilt) enfeksiyonundan 1-3 hafta sonra çay rengi idrar (hematüri), hipertansiyon ve ödemle gelir. Akut dönemde Serum C3 (Kompleman 3) düzeyi belirgin düşüktür.

Minimal Değişiklik Hastalığı (MDH): Çocukluk çağının en sık nefrotik sendrom nedenidir. Sadece selektif proteinüri (idrarda 4+ protein) ve ödemle gider, hematüri beklenmez. Elektron mikroskobunda podositlerin ayakçıklarında silinme (füzyon) patognomoniktir. Steroide yanıtı mükemmeldir.Pediatri

Minimal Değişiklik Hastalığı (MDH)

Çocukluk çağının en sık nefrotik sendrom nedenidir. Sadece selektif proteinüri (idrarda 4+ protein) ve ödemle gider, hematüri beklenmez. Elektron mikroskobunda podositlerin ayakçıklarında silinme (füzyon) patognomoniktir. Steroide yanıtı mükemmeldir.

Hipertrofik Pilor Stenozu: Genellikle 3-6 haftalık erkek bebeklerde, beslenme sonrası safra içermeyen, fışkırır tarzda kusma ile gelir. Muayenede sağ üst kadranda zeytin (olif) benzeri sert kitle palpe edilir.Pediatri

Hipertrofik Pilor Stenozu

Genellikle 3-6 haftalık erkek bebeklerde, beslenme sonrası safra içermeyen, fışkırır tarzda kusma ile gelir. Muayenede sağ üst kadranda zeytin (olif) benzeri sert kitle palpe edilir.

Çölyak Hastalığı: Gluten enteropatisidir. Tanıda en sensitif ve spesifik serolojik test Anti-Doku Transglutaminaz (Anti-tTG) IgA'dır. Histopatolojisinde villus atrofisi, kript hiperplazisi ve intraepitelyal lenfosit (İEL) artışı triadı görülür.Pediatri

Çölyak Hastalığı

Gluten enteropatisidir. Tanıda en sensitif ve spesifik serolojik test Anti-Doku Transglutaminaz (Anti-tTG) IgA'dır. Histopatolojisinde villus atrofisi, kript hiperplazisi ve intraepitelyal lenfosit (İEL) artışı triadı görülür.

Erken çocuklukta akciğer enfeksiyonlarından en sık Staphylococcus aureus sorumluyken, ileri yaşlarda kronik hasardan ve solunum yetmezliğinden Pseudomonas aeruginosa sorumludur.
Pediatri

Kistik Fibrozis ve Patojenler

Erken çocuklukta akciğer enfeksiyonlarından en sık Staphylococcus aureus sorumluyken, ileri yaşlarda kronik hasardan ve solunum yetmezliğinden Pseudomonas aeruginosa sorumludur.

Otozomal resesif geçişlidir. Yenidoğanda mekonyum ileusu (gecikmiş mekonyum çıkışı) ilk bulgusu olabilir. Tanıda ter testi (klor düzeyi > 60 mEq/L) altın standarttır.
Pediatri

Kistik Fibrozis

Otozomal resesif geçişlidir. Yenidoğanda mekonyum ileusu (gecikmiş mekonyum çıkışı) ilk bulgusu olabilir. Tanıda ter testi (klor düzeyi > 60 mEq/L) altın standarttır.

Fallot Tetralojisi olan çocuklarda ağlama ve kasılma ile tetiklenir. Tedavisinde diz-göğüs pozisyonu, oksijen, morfin ve propranolol kullanılır; digoksin kontrendikedir.
Pediatri

Siyanotik Atak (Tet Büyüsü)

Fallot Tetralojisi olan çocuklarda ağlama ve kasılma ile tetiklenir. Tedavisinde diz-göğüs pozisyonu, oksijen, morfin ve propranolol kullanılır; digoksin kontrendikedir.

Fallot Tetralojisi (TOF): En sık görülen siyanotik konjenital kalp hastalığıdır. Grafide tahta pabuç (coeur en sabot) görünümü verir.Pediatri

Fallot Tetralojisi (TOF)

En sık görülen siyanotik konjenital kalp hastalığıdır. Grafide tahta pabuç (coeur en sabot) görünümü verir.

Ventriküler Septal Defekt (VSD): Çocukluk çağının en sık görülen konjenital kalp hastalığıdır. Sol sternal kenarda 3/6 dereceden pansistolik üfürüm ile karakterizedir.Pediatri

Ventriküler Septal Defekt (VSD)

Çocukluk çağının en sık görülen konjenital kalp hastalığıdır. Sol sternal kenarda 3/6 dereceden pansistolik üfürüm ile karakterizedir.

Retinoblastom: En sık göz içi tümör. Klinik olarak ilk bulgu lökokori (beyaz refle) ve şaşılıktır.Pediatri

Retinoblastom

En sık göz içi tümör. Klinik olarak ilk bulgu lökokori (beyaz refle) ve şaşılıktır.

Hodgkin Lenfoma: Karakteristik hücre grubu histopatolojide görülen Reed-Sternberg (aynı gözü) hücreleridir.Pediatri

Hodgkin Lenfoma

Karakteristik hücre grubu histopatolojide görülen Reed-Sternberg (aynı gözü) hücreleridir.

Wilms Tümörü (Nefroblastom): En sık primer malign böbrek tümörüdür. Nöroblastomun aksine düzgün sınırlıdır, kalsifikasyon nadirdir ve orta hattı GEÇMEZ. WAGR sendromu (Wilms, Aniridi, Genitoüriner anomaliler, Mental retardasyon) ile ilişkilidir.Pediatri

Wilms Tümörü (Nefroblastom)

En sık primer malign böbrek tümörüdür. Nöroblastomun aksine düzgün sınırlıdır, kalsifikasyon nadirdir ve orta hattı GEÇMEZ. WAGR sendromu (Wilms, Aniridi, Genitoüriner anomaliler, Mental retardasyon) ile ilişkilidir.

Akut İdiyopatik Trombositopenik Purpura (İTP): Genellikle viral enfeksiyon sonrası ani başlayan peteşi, purpura, ekimoz. Kemik iliğinde megakaryosit sayısı artmıştır. Splenomegali beklenen bir bulgu değildir (varsa tanıdan uzaklaşılır).Pediatri

Akut İdiyopatik Trombositopenik Purpura (İTP)

Genellikle viral enfeksiyon sonrası ani başlayan peteşi, purpura, ekimoz. Kemik iliğinde megakaryosit sayısı artmıştır. Splenomegali beklenen bir bulgu değildir (varsa tanıdan uzaklaşılır).

Beta Talasemi Majör (Cooley Anemisi): Periferik yaymada hedef (target) hücreleri ve bazofilik noktalanma. Grafide saçlı deri (hair-on-end) görünümü. Hb elektroforezinde HbA yoktur, HbF ve HbA2 artmıştır.Pediatri

Beta Talasemi Majör (Cooley Anemisi)

Periferik yaymada hedef (target) hücreleri ve bazofilik noktalanma. Grafide saçlı deri (hair-on-end) görünümü. Hb elektroforezinde HbA yoktur, HbF ve HbA2 artmıştır.

Demir Eksikliği Anemisi: Çocukluk çağının en sık anemisi. Laboratuvarda ** ferritin düşüklüğü en erken ve en spesifik** bulgudur. Tedaviye yanıtta ilk yükselen laboratuvar parametresi ise retikülosittir (7-10. günde pik yapar).Pediatri

Demir Eksikliği Anemisi

Çocukluk çağının en sık anemisi. Laboratuvarda ** ferritin düşüklüğü en erken ve en spesifik** bulgudur. Tedaviye yanıtta ilk yükselen laboratuvar parametresi ise retikülosittir (7-10. günde pik yapar).

Anne sütü sarılığı (geç): 3-12. haftalara kadar uzayabilir, anne sütündeki beta-glukuronidaz aktivitesine bağlıdır, emzirme kesilmez.Pediatri

Anne sütü sarılığı (geç)

3-12. haftalara kadar uzayabilir, anne sütündeki beta-glukuronidaz aktivitesine bağlıdır, emzirme kesilmez.

Yenidoğan Sarılığı: * İlk 24 saatte çıkan her sarılık patolojiktir (en sık Rh veya ABO uygunsuzluğuna bağlı hemoliz).Pediatri

Yenidoğan Sarılığı

* İlk 24 saatte çıkan her sarılık patolojiktir (en sık Rh veya ABO uygunsuzluğuna bağlı hemoliz).

Nekrotizan Enterokolit (NEK): En spesifik radyolojik bulgusu Pnömatozis İntestinalistir (bağırsak duvarında gaz).Pediatri

Nekrotizan Enterokolit (NEK)

En spesifik radyolojik bulgusu Pnömatozis İntestinalistir (bağırsak duvarında gaz).

Mekonyum Aspirasyon Sendromu (MAS): Postmatüre (gün aşımı) bebeklerde sıktır. Grafide yama tarzında infiltrasyonlar ve aşırı havalanma alanları görülür.Pediatri

Mekonyum Aspirasyon Sendromu (MAS)

Postmatüre (gün aşımı) bebeklerde sıktır. Grafide yama tarzında infiltrasyonlar ve aşırı havalanma alanları görülür.

Respiratuar Distress Sendromu (RDS): Prematürelerde sıktır. Nedeni surfaktan eksikliğidir (Tip 2 pnömositlerden salınır). Grafide buzlu cam (retikülonodüler) manzarası ve hava bronkogramları tipiktir.Pediatri

Respiratuar Distress Sendromu (RDS)

Prematürelerde sıktır. Nedeni surfaktan eksikliğidir (Tip 2 pnömositlerden salınır). Grafide buzlu cam (retikülonodüler) manzarası ve hava bronkogramları tipiktir.

Yenidoğan Resüsitasyonu: Canlandırmada en önemli ve ilk basamak etkin ventilasyondur. Kalp atımı < 60/dk ise ventilasyona ek olarak göğüs kompresyonuna başlanır.Pediatri

Yenidoğan Resüsitasyonu

Canlandırmada en önemli ve ilk basamak etkin ventilasyondur. Kalp atımı < 60/dk ise ventilasyona ek olarak göğüs kompresyonuna başlanır.

APGAR Skoru: Yenidoğanın canlandırma (resüsitasyon) ihtiyacını belirlemez; resüsitasyona yanıtı ve prognozu gösterir. En erken 1. dakikada bakılır.Pediatri

APGAR Skoru

Yenidoğanın canlandırma (resüsitasyon) ihtiyacını belirlemez; resüsitasyona yanıtı ve prognozu gösterir. En erken 1. dakikada bakılır.

Nöroblastom: Çocukluk çağının en sık ekstrakranial katı (solid) tümörüdür. Adrenal medulla yerleşimlidir. Kalsifikasyon içerir ve orta hattı geçer. İdrarda VMA ve HVA düzeyleri artmıştır.Pediatri

Nöroblastom

Çocukluk çağının en sık ekstrakranial katı (solid) tümörüdür. Adrenal medulla yerleşimlidir. Kalsifikasyon içerir ve orta hattı geçer. İdrarda VMA ve HVA düzeyleri artmıştır.

Organofosfat (Böcek İlacı) Zehirlenmesi: Kolinerjik kriz yapar. Miyozis (nokta pupil), aşırı sekresyon artışı (ıslak çocuk) ve bradikardi saptanır. Antidotu Atropin ve Pralidoksim (PAM)'dir.Pediatri

Organofosfat (Böcek İlacı) Zehirlenmesi

Kolinerjik kriz yapar. Miyozis (nokta pupil), aşırı sekresyon artışı (ıslak çocuk) ve bradikardi saptanır. Antidotu Atropin ve Pralidoksim (PAM)'dir.

Pediatrik Resüsitasyon (PALS): Nabızsız çocukta çift kurtarıcı varsa kalp masajı/solunum oranı 15:2'dir (tek kurtarıcıda 30:2). Yenidoğanda ise bu oran her zaman 3:1'dir.Pediatri

Pediatrik Resüsitasyon (PALS)

Nabızsız çocukta çift kurtarıcı varsa kalp masajı/solunum oranı 15:2'dir (tek kurtarıcıda 30:2). Yenidoğanda ise bu oran her zaman 3:1'dir.

Yabancı Cisim Aspirasyonu: Ani başlayan öksürük ve hışıltı olur. Çocuklarda en sık sağ ana bronşa kaçar.Pediatri

Yabancı Cisim Aspirasyonu

Ani başlayan öksürük ve hışıltı olur. Çocuklarda en sık sağ ana bronşa kaçar.

Geçici Takipne (TTN): Sezaryen doğumlarda sıktır. Nedeni akciğer sıvısının gecikmiş absorbsiyonudur. Grafide fissürde sıvı ve havalanma artışı görülür. Tedavisi destekleyicidir (oksijen).Pediatri

Geçici Takipne (TTN)

Sezaryen doğumlarda sıktır. Nedeni akciğer sıvısının gecikmiş absorbsiyonudur. Grafide fissürde sıvı ve havalanma artışı görülür. Tedavisi destekleyicidir (oksijen).

Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL): Çocukluk çağının en sık malignitesidir. En sık görülen alt tipi L1 (pre-B ALL)'dir. En iyi prognostik faktör hiperdiplodi (kromozom sayısı > 50) ve t(12;21)'dir. En kötü prognostik faktör t(9;22) [Philadelphia kromozomu]'dur.Pediatri

Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL)

Çocukluk çağının en sık malignitesidir. En sık görülen alt tipi L1 (pre-B ALL)'dir. En iyi prognostik faktör hiperdiplodi (kromozom sayısı > 50) ve t(12;21)'dir. En kötü prognostik faktör t(9;22) [Philadelphia kromozomu]'dur.

Febril Konvülsiyon: Çocukluk çağının en sık nöbetidir. Genellikle 6 ay - 5 yaş arası ateşli dönemde görülür. Çoğu basit febril nöbettir ve selimdir.Pediatri

Febril Konvülsiyon

Çocukluk çağının en sık nöbetidir. Genellikle 6 ay - 5 yaş arası ateşli dönemde görülür. Çoğu basit febril nöbettir ve selimdir.

Tip 1 Diyabet: Çocukluk çağında en sıktır. İlk başvuru genellikle Diyabetik Ketoasidoz (DKA) tablosudur (hiperglisemi, metabolik asidoz, idrarda keton).Pediatri

Tip 1 Diyabet

Çocukluk çağında en sıktır. İlk başvuru genellikle Diyabetik Ketoasidoz (DKA) tablosudur (hiperglisemi, metabolik asidoz, idrarda keton).

Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH): En sık neden 21-hidroksilaz eksikliğidir. Kız çocukta kuşkulu genital yapı (ambigus) ve ağır tuz kaybı krizi (hiponatremi, hiperkalemi) ile gelir.Pediatri

Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH)

En sık neden 21-hidroksilaz eksikliğidir. Kız çocukta kuşkulu genital yapı (ambigus) ve ağır tuz kaybı krizi (hiponatremi, hiperkalemi) ile gelir.

Glikojen Depo Hastalığı Tip 1 (Von Gierke): Glukoz-6-fosfataz eksiktir. Ağır hipoglisemi, hepatomegali, hiperürisemi ve bebekte oyuncak bebek yüzü görünümü vardır.Pediatri

Glikojen Depo Hastalığı Tip 1 (Von Gierke)

Glukoz-6-fosfataz eksiktir. Ağır hipoglisemi, hepatomegali, hiperürisemi ve bebekte oyuncak bebek yüzü görünümü vardır.

Fenilketonüri: Phenylalanine hydroxylase eksiktir. Bebekte küf/fare idrarı kokusu ve sarışın-mavi gözlü fenotip tipiktir.Pediatri

Fenilketonüri

Phenylalanine hydroxylase eksiktir. Bebekte küf/fare idrarı kokusu ve sarışın-mavi gözlü fenotip tipiktir.

Pompe Hastalığı (Glikojen Depo Hastalığı Tip II): Hem bir glikojen depo hastalığı hem de bir lizozomal depo hastalığıdır (Lizozomal Alfa-1,4-Glukozidaz / Asit Maltaz eksikliği). Kaslarda ve kalpte glikojen birikir. Bebekte belirgin hipotoni (kurbağa pozisyonu) ve masif kardiyomegali / hipertrofik kardiyomiyopati ile gider. EKG'de dev QRS voltajları ve kısa PR mesafesi patognomoniktir.Pediatri

Pompe Hastalığı (Glikojen Depo Hastalığı Tip II)

Hem bir glikojen depo hastalığı hem de bir lizozomal depo hastalığıdır (Lizozomal Alfa-1,4-Glukozidaz / Asit Maltaz eksikliği). Kaslarda ve kalpte glikojen birikir. Bebekte belirgin hipotoni (kurbağa pozisyonu) ve masif kardiyomegali / hipertrofik kardiyomiyopati ile gider. EKG'de dev QRS voltajları ve kısa PR mesafesi patognomoniktir.

Akçaağaç Şurubu İdrar Hastalığı (MSUD): Dallı zincirli aminoasitlerin (Lösin, İzolösin, Valin) yıkım defektidir. Bebeklerin idrarı ve bezi "akçaağaç şurubu / çemen otu" gibi kokar. Hücre içine su çekerek ağır nörotoksisite ve beyin ödemi yapan, komaya sokan temel aminoasit Lösin'dir.Pediatri

Akçaağaç Şurubu İdrar Hastalığı (MSUD)

Dallı zincirli aminoasitlerin (Lösin, İzolösin, Valin) yıkım defektidir. Bebeklerin idrarı ve bezi "akçaağaç şurubu / çemen otu" gibi kokar. Hücre içine su çekerek ağır nörotoksisite ve beyin ödemi yapan, komaya sokan temel aminoasit Lösin'dir.

Fenilketonüri (FKÜ): "Fenilalanin Hidroksilaz" enzim eksikliğidir. Vücutta biriken fenilasetat nedeniyle bebekler "küf / fare idrarı" kokar. Fenilalanin tirozine dönüşemediği için Tirozin bu hastalar için esansiyel (mutlak dışarıdan alınması gereken) aminoasit haline gelir.Pediatri

Fenilketonüri (FKÜ)

"Fenilalanin Hidroksilaz" enzim eksikliğidir. Vücutta biriken fenilasetat nedeniyle bebekler "küf / fare idrarı" kokar. Fenilalanin tirozine dönüşemediği için Tirozin bu hastalar için esansiyel (mutlak dışarıdan alınması gereken) aminoasit haline gelir.

Klinik İpucu (Metabolik Hastalık Yaklaşımı): Doğduğunda tamamen normal olan, beslenmeye (anne sütü/mama) başladıktan sonraki ilk günlerde aniden bozulan (kusma, letarji, nöbet) bir bebekte mutlaka kalıtsal metabolik hastalık düşünülmelidir.Pediatri

Klinik İpucu (Metabolik Hastalık Yaklaşımı)

Doğduğunda tamamen normal olan, beslenmeye (anne sütü/mama) başladıktan sonraki ilk günlerde aniden bozulan (kusma, letarji, nöbet) bir bebekte mutlaka kalıtsal metabolik hastalık düşünülmelidir.

Gelişimsel Kalça Displazisi (GKD): Muayenede Barlow (çıkaran) ve Ortolani (yerleştiren) testleri ile abdüksiyon kısıtlılığı aranır. İlk 4-6 ayda kemikleşme tamamlanmadığı için direkt grafi anlamsızdır; tanı ve takipte altın standart radyasyonsuz yöntem Kalça Ultrasonografisi (USG)'dir.Pediatri

Gelişimsel Kalça Displazisi (GKD)

Muayenede Barlow (çıkaran) ve Ortolani (yerleştiren) testleri ile abdüksiyon kısıtlılığı aranır. İlk 4-6 ayda kemikleşme tamamlanmadığı için direkt grafi anlamsızdır; tanı ve takipte altın standart radyasyonsuz yöntem Kalça Ultrasonografisi (USG)'dir.

Nekrotizan Enterokolit (NEK): Prematürelerde beslenme sonrası gelişen en ağır GİS acilidir. Batında distansiyon, gastrik rezidü ve kanlı dışkı klasiğidir. Direkt batın grafisinde bağırsak duvarında gaz görülmesi yani Pnömatozis İntestinalis patognomoniktir (Evre 2). Perforasyon (delinme) gelişmedikçe cerrahi yapılmaz; ilk adım beslenmeyi kesip geniş spektrumlu IV antibiyotik başlamaktır.Pediatri

Nekrotizan Enterokolit (NEK)

Prematürelerde beslenme sonrası gelişen en ağır GİS acilidir. Batında distansiyon, gastrik rezidü ve kanlı dışkı klasiğidir. Direkt batın grafisinde bağırsak duvarında gaz görülmesi yani Pnömatozis İntestinalis patognomoniktir (Evre 2). Perforasyon (delinme) gelişmedikçe cerrahi yapılmaz; ilk adım beslenmeyi kesip geniş spektrumlu IV antibiyotik başlamaktır.

İnek Sütü Proteini Alerjisi (İSPA): Sadece anne sütü alan bebeklerde gelişirse anne sütü kesilmez; annenin diyetinden tüm süt ve süt ürünleri tamamen çıkarılır.Pediatri

İnek Sütü Proteini Alerjisi (İSPA)

Sadece anne sütü alan bebeklerde gelişirse anne sütü kesilmez; annenin diyetinden tüm süt ve süt ürünleri tamamen çıkarılır.

Erken Neonatal İkter (İlk 24 Saatte Sarılık): Hayatın ilk 24 saatinde ortaya çıkan tüm sarılıklar aksi kanıtlanana kadar patolojiktir ve çoğunlukla hemolitiktir (Rh/ABO uygunsuzluğu, G6PD eksikliği vb.). Hemolizi doğrulamak için istenecek ilk test Direkt Coombs Testidir.Pediatri

Erken Neonatal İkter (İlk 24 Saatte Sarılık)

Hayatın ilk 24 saatinde ortaya çıkan tüm sarılıklar aksi kanıtlanana kadar patolojiktir ve çoğunlukla hemolitiktir (Rh/ABO uygunsuzluğu, G6PD eksikliği vb.). Hemolizi doğrulamak için istenecek ilk test Direkt Coombs Testidir.

Yendoğanın Persistan Pulmoner Hipertansiyonu (YPPH): Mekonyum aspirasyonu veya sepsis zemininde, akciğer damar direncinin doğumdan sonra düşmemesi durumudur. En önemli klinik ipucu, sağ el (preduktal) ile sol ayak (postduktal) arasında satürasyon farkının >%10 olmasıdır (duktal şant). Tedavisinde selektif pulmoner vazodilatatör olan İnhale Nitrik Oksit (iNO) ilk tercihtir.Pediatri

Yendoğanın Persistan Pulmoner Hipertansiyonu (YPPH)

Mekonyum aspirasyonu veya sepsis zemininde, akciğer damar direncinin doğumdan sonra düşmemesi durumudur. En önemli klinik ipucu, sağ el (preduktal) ile sol ayak (postduktal) arasında satürasyon farkının >%10 olmasıdır (duktal şant). Tedavisinde selektif pulmoner vazodilatatör olan İnhale Nitrik Oksit (iNO) ilk tercihtir.

Respiratuar Distres Sendromu (RDS): Prematüre bebeklerin hastalığıdır. Temel patogenez, Tip 2 pnömositlerden salınan sürfaktan eksikliğidir. Grafide "Buzlu cam" (retikülonodüler) görünüm ve hava bronkogramları izlenir.Pediatri

Respiratuar Distres Sendromu (RDS)

Prematüre bebeklerin hastalığıdır. Temel patogenez, Tip 2 pnömositlerden salınan sürfaktan eksikliğidir. Grafide "Buzlu cam" (retikülonodüler) görünüm ve hava bronkogramları izlenir.

Yenidoğanın Geçici Taşipnesi (YGT / Yaş Akciğer): Genellikle sezaryen ile doğan term/yakın term bebeklerde görülür. Temel patogenez, fetal akciğer sıvısının (pulmoner lenfatiklerce) emiliminde gecikmedir. Klinik hafif seyreder, oksijene hızlı yanıt verir. Grafide interlober fissürlerde sıvı çizgisi, perihiler dolgunluk ve havalanma artışı patognomoniktir.Pediatri

Yenidoğanın Geçici Taşipnesi (YGT / Yaş Akciğer)

Genellikle sezaryen ile doğan term/yakın term bebeklerde görülür. Temel patogenez, fetal akciğer sıvısının (pulmoner lenfatiklerce) emiliminde gecikmedir. Klinik hafif seyreder, oksijene hızlı yanıt verir. Grafide interlober fissürlerde sıvı çizgisi, perihiler dolgunluk ve havalanma artışı patognomoniktir.

Osteosarcom (Osteojenik Sarkom): Çocuklarda en sık görülen primer malign kemik tümörüdür. Uzun kemiklerin metafiz bölgesine (en sık diz çevresi; femur distal, tibia proksimal) yerleşir. Grafide periost reaksiyonuna bağlı "güneş ışın tarzı (sunburst)" kemik oluşumu ve Codman üçgeni patognomoniktir. Osteosarcomun en sık uzak metastaz yaptığı organ Akciğer'dir.Pediatri

Osteosarcom (Osteojenik Sarkom)

Çocuklarda en sık görülen primer malign kemik tümörüdür. Uzun kemiklerin metafiz bölgesine (en sık diz çevresi; femur distal, tibia proksimal) yerleşir. Grafide periost reaksiyonuna bağlı "güneş ışın tarzı (sunburst)" kemik oluşumu ve Codman üçgeni patognomoniktir. Osteosarcomun en sık uzak metastaz yaptığı organ Akciğer'dir.

Retinoblastom ve Knudson Hipotezi: Çocukluk çağının en sık primer intraoküler malign tümörüdür. Fotoğraflarda veya muayenede göz bebeğinde beyaz parlama (Lökokori) ve şaşılık ile gelir. Patogenezinde 13q14 kromozomundaki Rb tümör süpresör geni sorumludur. Aile öyküsü olmayan, tek taraflı (unilateral) ve geç yaşta çıkan vakalarda Knudson'ın "iki vuruş (two-hit)" hipotezine göre her iki alleldeki mutasyon da somatiktir (sporadik). (Herediter/bilateral vakalarda ise ilk mutasyon germinaldir).Pediatri

Retinoblastom ve Knudson Hipotezi

Çocukluk çağının en sık primer intraoküler malign tümörüdür. Fotoğraflarda veya muayenede göz bebeğinde beyaz parlama (Lökokori) ve şaşılık ile gelir. Patogenezinde 13q14 kromozomundaki Rb tümör süpresör geni sorumludur. Aile öyküsü olmayan, tek taraflı (unilateral) ve geç yaşta çıkan vakalarda Knudson'ın "iki vuruş (two-hit)" hipotezine göre her iki alleldeki mutasyon da somatiktir (sporadik). (Herediter/bilateral vakalarda ise ilk mutasyon germinaldir).

Hodgkin Lenfoma (HL): Antibiyotiğe yanıt vermeyen, ağrısız, lastik kıvamında servikal lenfadenopati ile gelir. Tanısal histopatolojik bulgu, zemin inflamasyon hücreleri arasında izlenen "Baykuş gözü" manzaralı Reed-Sternberg (RS) hücreleridir (CD15 ve CD30 pozitif). Çocukluk çağında ve gelişmekte olan ülkelerde EBV ile ilişkisi en yüksek olan ve en sık görülen HL histolojik alt tipi Mikst Hücresel Tip'tir. (Gelişmiş ülkelerde ve adölesanlarda en sık görülen ise Nodüler Sklerozan tiptir).Pediatri

Hodgkin Lenfoma (HL)

Antibiyotiğe yanıt vermeyen, ağrısız, lastik kıvamında servikal lenfadenopati ile gelir. Tanısal histopatolojik bulgu, zemin inflamasyon hücreleri arasında izlenen "Baykuş gözü" manzaralı Reed-Sternberg (RS) hücreleridir (CD15 ve CD30 pozitif). Çocukluk çağında ve gelişmekte olan ülkelerde EBV ile ilişkisi en yüksek olan ve en sık görülen HL histolojik alt tipi Mikst Hücresel Tip'tir. (Gelişmiş ülkelerde ve adölesanlarda en sık görülen ise Nodüler Sklerozan tiptir).

Sıkça sorulan sorular

TUS spot bilgi nedir?

TUS spot bilgi, Tıpta Uzmanlık Sınavı için hazırlanmış kısa, yüksek-verimli ve çıkmış soru odaklı hap bilgidir. Her spot bilgi tek bir kritik ayrıntıya odaklanır, böylece hızlıca okunur ve kolayca akılda kalır.

Spot bilgiler nasıl çalışılır?

Uygulamada spot bilgileri kaydırarak (story/feed tarzı) hızlıca gözden geçirirsin. Beğendiklerini kaydeder, öğrendiklerini işaretler, zorlandıklarını tekrar kuyruğuna atarsın. Böylece TUS gününe kadar bilgiler aklında kalır.

Spot bilgiler ücretsiz mi?

Bu sayfadaki spot bilgileri herkes okuyabilir. Kaydetme, öğrendim işaretleme ve kaydırarak keşif gibi uygulama özellikleri için ücretsiz üye olman yeterli. Kredi kartı istemez.

TUS'ta yüksek verimli bilgiler neden önemli?

TUS'ta süre kısıtlı, konu çok. Yüksek-verimli bilgiler çıkmış sorularda sık dönen, puanı doğrudan etkileyen ayrıntılardır. Spot bilgilerle bu ayrıntıları önce yakalar, geniş konu okumasına zaman kalmasa bile net kazanırsın.